نوسازی بافت فرسوده در گرو مشارکت اجتماعی

نویسنده : سید محمد پژمان معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران
 24 اردیبهشت 1398 ساعت 10:25  |  22  بازدید
نوسازی بافت فرسوده در گرو مشارکت اجتماعی

شهر مشهد در زمره کلان شهرهایی است که با چالش های ناشی از توسعه بافت ناکارآمد شهری مواجه است و در گذر زمان بر مشکلات ناشی از این بافت افزوده شده است.



ذکر ضرورت نوسازی و به سازی بافت های فرسوده و سکونتگاه های غیررسمی به واسطه تاثیری که بر ابعاد اجتماعی و زیست محیطی آن ها دارند، از حوصله این کلمات خارج است اما تحقق این مهم خود الزاماتی دارد که باید مورد توجه قرار گیرد.

کلان شهر مشهد سکونتگاه های غیررسمی فراوانی دارد که بعضی اوقات از آن با عنوان «حاشیه شهر» یاد می شود البته طی سال های گذشته در روند سامان دهی و مدیریت این بافت ها تا حدودی اقدامات موفقی انجام شده است و گام اول نیز با الزام شهرداری ها به خدمت رسانی به این مناطق برداشته شد.اما در مسیر نوسازی این بافت ها نکاتی باید مورد توجه ویژه قرار گیرد: بحث نخست شناسایی محدوده بافت های فرسوده است و گام دوم نیز باید در قالب تهیه طرح (با توجه به نقایص موجود، آسیب ها و مشکلات محدوده مذکور) برداشته شود اما در این مسیر، اجرای ساز و کار قانونی نوسازی بافت باید مورد توجه قرار گیرد.

ناگفته نماند در مرحله اجرای پروژه های نوسازی و بازسازی بافت فرسوده نیز باید سه اقدام مهم مدنظر باشد: نخست نوسازی واحدهای مسکونی، موضوع دوم ایجاد، اصلاح و تعریض معابر و گام سوم تملک برخی از واحدها به صورت قانونی و با جلب رضایت ساکنان (در صورت ضرورت) با هدف افزایش سرانه خدمات نسبت به میانگین شهری.نکته قابل توجه آن است که نوسازی بافت فرسوده باید شهروندمحور باشد، از این رو تسهیلات و مشوق هایی برای مردم به منظور نوسازی واحدهایشان در نظر گرفته شده است. افزون بر این به منظور نوسازی بافت فرسوده، میان مدیریت شهری و دولت همکاری های لازم به وجود آمده است؛ چنان که دولت باید به صاحبان املاکی که خانه هایشان تخریب شده، وام مسکن با نرخ بهره پایین ارائه دهد تا جا به‌جایی آنان امکان پذیر شود.

همچنین اعطای پروانه ساخت با تخفیفات ویژه از دیگر خدماتی است که شهرداری به منظور تسریع در نوسازی بافت فرسوده در نظر گرفته است تا مردم در تعریض و نوسازی بافت فرسوده مشارکت لازم را به عمل آورند. علاوه بر این دستگاه های دولتی مربوط نیز موظف هستند از منابع داخلی شان و اعتباراتی که دولت در اختیار آنان قرار می دهد، به فراهم کردن زیرساخت ها اختصاص دهند. البته مشکلات و مسائل در خصوص کمبود سرانه خدماتی نیز از محل منابع مالی، امکانات و اراضی دولتی با دادن معوض حل و فصل خواهد شد. علاوه بر این در بودجه سنواتی نیز منابع اعتباری مشخصی برای دستگاه های مختلف پیش بینی می شود.

هم اکنون سه عنصر کارگزار، تسهیل گر و توسعه گر برای سرعت و تسهیل گری در نوسازی بافت فرسوده به کار گرفته شده و برای فعالیت شان پروانه صلاحیت دریافت کرده اند. این عناصر با تجربه و معتبر، به عنوان حلقه ارتباطی متولیان توسعه شهری و ساکنان محلی به منظور سرعت بخشی و تسهیل گری در نوسازی بافت فرسوده نقش اساسی ایفا می کنند. در حقیقت تسهیل گری در نوسازی بافت های فرسوده به معنای ارتقای آگاهی، اطلاع رسانی و جلب مشارکت ساکنان در اجرای برنامه های نوسازی است که در طول زمان و با حضور موثر ساکنان بافت های فرسوده منجر به بهبود وضعیت زندگی در تمام ابعاد آن در یک محدوده فرسوده می شود. به بیان دیگر، یکی از بهترین راهکارها به منظور دستیابی به اهداف نوسازی و به سازی، استفاده از ظرفیت های سرمایه اجتماعی ساکنان محلات فرسوده است، چرا که تقویت حس اعتماد و اطمینان به مدیران شهری، تقویت حس همکاری میان شهروندان و مدیریت شهری، حل مشکلات شهری از طریق شهروندان، بروز خلاقیت های شهروندان و ارائه طرح ها و پیشنهادها و مهم تر از همه احساس تعلق بیشتر به شهر از عمده ترین نتایج و پیامدهای مشارکت شهری است.

در مقابل اگر ساکنان این نواحی سرمایه اجتماعی و اقتصادی خود را که همان روحیه همکاری اجتماعی است به میان نیاورند، اقدامات دستگاه های دولتی نیز در این زمینه عقیم می ماند.به طور کلی ایجاد مشوق های لازم برای سرمایه گذاران در محلات فرسوده، استفاده از ظرفیت فکری و مالی نهادهای مردمی در نوسازی بافت فرسوده (زمینه سازی برای تسریع در مسئله نوسازی و به سازی با تاکید بر مشارکت اجتماعی)، اعطای تسهیلات بانکی ارزان قیمت و تخفیف در عوارض صدور پروانه و ... از جمله راهکارهای نوسازی بافت فرسوده است که در دستور کار قرار گرفته است.


  افزودن نظر

آخرین تصاویر

آخرین ویدئوها

آخرین یادداشتها