هوشمندسازی کلان شهرها؛ ضرورت ها و چالش ها

نویسنده : مسعود نصرتی معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور
 23 اردیبهشت 1398 ساعت 08:50  |  20  بازدید
هوشمندسازی کلان شهرها؛ ضرورت ها و چالش ها

طی سال های اخیر تغییر دیدگاه حاکم بر اداره شهرها و توجه به کاربست هوشمندسازی شهر در طرح ها و برنامه های توسعه شهری بیش از پیش ضرورت یافته است.



 چرا که حل و فصل مسائل و مشکلات شهری همچون گذشته با رویکردهای کلاسیک امکان پذیر نیست از این رو باید به سمت رویکردها و راهکارهای دنیای مجازی به منظور حداکثر بهره برداری از قابلیت های زندگی شهری حرکت کرد.شهر هوشمند بدین معناست که تمام خدمات مورد نیاز شهروندان از طریق شبکه های الکترونیکی تامین شود تا بدین طریق دیگر نیازی به حرکت فیزیکی شهروندان برای دسترسی به خدمات دولت و نهادهای خصوصی نباشد به عبارت دیگر ادارات الکترونیکی جایگزین ادارات فیزیکی می شوند و سازمان ها و دستگاه هایی همچون شهرداری، حمل و نقل عمومی و سازمان آب منطقه ای خدمات خود را به صورت مجازی در اختیار مشترکین و مشتریان خود قرار می دهند.

مفهوم هوشمندسازی شهر باید به صورت نظام مند در تمامی ابعاد و زمینه های حیات شهر مورد لحاظ قرار گیرد. به طور کلی در شهر هوشمند بوروکراسی به طور چشمگیری کاهش می یابد و در مقابل شاهد رشد رضایتمندی مردم هستیم، علاوه بر آن فضای جدیدی به منظور اشتغال زایی فراهم می شود.با وجود آن که بسیاری از کلان شهرها و مراکز استان ها در شرایط فعلی متمایل به تحقق هوشمندسازی شهر هستند اما تاکنون موفقیت های حاصل شده قائم به شخص بوده، به طوری که با تغییرات در ترکیب شوراهای شهری و شهرداری ها پیگیری طرح های «شهر خلاق» و «شهر هوشمند» تحت الشعاع قرار می گیرد.

البته به رغم آن که ایجاد زیرساخت های متناسب برای رسیدن به شهر هوشمند مطابق با برنامه پنجم توسعه یکی از دستورالعمل های سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور است اما این بدین معنا نیست که تحقق شهر هوشمند الزاما به حوزه مدیریت شهری یعنی شهرداری و شورای شهر مرتبط می شود بلکه باید دیگر دستگاه ها نیز در فراهم سازی زیرساخت های لازم برای این حوزه ورود کنند. به عبارت واضح تر شهر هوشمند مفهومی تک بعدی ندارد، بلکه یک مفهوم چند بعدی است و حدود و دامنه شهر هوشمند فراتر از یک بخش یا سازمان است، بنابراین تحقق آن همکاری و تعامل تمامی سازمان ها را می طلبد.در غالب کشورها مدیریت شهری، زیرساخت های شهر هوشمند را فراهم می کنند، آن گاه  بخش خصوصی به حوزه تحقق شهر هوشمند ورود می کند اما از آن جا که در کشور ما شهرداری حاکمیت تام ندارد و تشکلات اداری شهر زیرمجموعه شهرداری محسوب نمی شوند، پروژه در میانه راه متوقف می شود. علاوه بر این از آن جا که دستگاه های دولتی نتوانستند گام به گام در این مسیر با یکدیگر همراه باشند، پیاده سازی شهر هوشمند با روند کندی مواجه شد.

دستگاه های دولتی در استان از بودجه سالیانه برای تحقق شهر هوشمند بهره می گیرند اما در برخی از موارد کسری بودجه مانع پرداختن به موضوع می شود. به طور کلی نبود تشکیلات منسجم، گرانی سیستم های الکترونیک، کمبود آموزش مردمی و تبلیغات، محدودیت زیرساخت های مورد نیاز به ویژه زیرساخت های مخابراتی و ... از دیگر موانع تحقق شهر هوشمند در کلان شهرها به شمار می آیند.اما در کشور ما نیز شهرها و شهروندان در جهت تعامل بیشتر و ادامه حیات خویش ناگزیر از پیوستن به این جریان هستند و برای داشتن یک زندگی مطلوب باید یاری رسان به این جریان باشند. همچنین برنامه ریزان شهری نیز باید با اتخاذ رویکردی یکپارچه به تمامی ابعاد شهرنشینی، برای مقابله با چالش های کنونی شهرها در عرصه برنامه ریزی شهری، توسعه شهر هوشمند را مدنظر خود قرار دهند.

کلان شهر مشهد نیز برای دست یابی به توسعه پایدار شهری، باید راهبرد شهر هوشمند را به عنوان راهبرد اصلی در انتظام بخشی به شهر مدنظر قرار دهد که خوشبختانه تاکنون کلان شهر مشهد نیز گام های موثری را در جهت تحقیق و پژوهش مقوله شهر هوشمند برداشته است، مثلا این کلان شهر که سالانه پذیرای 22 تا 25 میلیون زائر است در حوزه حمل و نقل و ترافیک پیشرو بوده و اقدامات مطلوبی انجام داده است.در مجموع باید بیان کرد، هم اکنون کلان شهرها دارای مسائل و مشکلات عدیده ای  هستند، از این رو باید براساس سیستم های هوشمندانه و خلاقانه مدیریت شوند، چرا که این مشکلات تنها از طریق یک رویکرد سیستماتیک قابل حل است.آن چه که مسلم است برای تحقق شهر هوشمند باید مرکزی برای هماهنگی تمام امور و  فعالیت ها وجود داشته باشد تا تعامل بین دستگاه ها با سهولت بیشتری انجام شود، علاوه بر این باید الگوی اجرا و روش پیاده سازی بومی شهر هوشمند نیز تدوین و زنجیره تحقق این رویکرد به درستی و با جاگذاری صحیح ارکان آن تعریف شود.


  افزودن نظر

آخرین تصاویر

آخرین ویدئوها

آخرین یادداشتها